Veel, heel interessante artikelen en online trainingen over politiek, persoonlijke ontwikkeling en nog veel meer.

Hoofdstuk 3

De politieke speurtocht –

waarom het zo belangrijk is om je omgeving goed te kennen.

Voorbeeld van een sociogram.

Introductie Ken je omgeving

Voor mij als antropoloog is de raadsvergadering uitermate interessant. De hoogmis van de gemeentelijke politiek. Kijken naar symbolen van macht en ranking, beïnvloedingsstijlen en signalen van culturele verschillen tussen fracties en raadsleden.

Behalve antropoloog ben ik natuurlijk ook politicus. En ik moet bij raadsvergaderingen uitkijken dat ik niet alleen aan het observeren ben, maar ook mijn werk goed doe.

Politiek bedrijven doe je niet alleen in de raadszaal. Als uit je raadsledentest is gekomen dat je een ombudsman/vrouw bent, zul je veel op pad zijn om met mensen te praten en naar ze te luisteren. Maar als politicus is het maar één van de dingen waar ik mee te maken heb. Politiek bedrijven doe je niet alleen in de raadszaal. Ook op andere plekken en manieren heb je contact met mensen. Denk aan sociale media, de krant, inspreekavond, fractievergadering en zo kan ik nog wel doorgaan.

Al deze plekken in kaart brengen samen met de mensen die daar komen en inschatten wat mensen daar van jou verwachten is heel belangrijk om je werk goed te kunnen doen.

“Waar komt dit nou weer vandaan?” Een kreet die je vast wel een keer gedacht of gezegd hebt. Je denkt dat je alles goed overdacht hebt, alles onder controle hebt en vervolgens gebeurt er iets wat je totaal niet had voorzien.

Laat ik maar meteen met een disclaimer komen: het idee dat je je omgeving kunt controleren is een, euh, illusie. Een onjuist beeld van de werkelijkheid ;).

Maar, een beetje meer aandacht voor je omgeving is in de politiek niet verkeerd. Veel mensen vertonen voorspelbaar gedrag. En dit gedrag is afgeleid van de cultuur. Ken je de cultuur, dan snap je het gedrag beter.

De komende twee hoofdstukken gaan we in op de cultuur en alles wat daar mee te maken heeft. Ik stuur je op een politieke speurtocht, je maakt een sociogram en je gaat je collega’s en jezelf ranken. Daarnaast gaan we het hebben of ethiek en integriteit. Een onderwerp dat ik erg belangrijk vind voor een (aanstaande) politicus.

Waarom hebben we politiek?

 

Politiek gaat over het besturen van de samenleving. En in ons geval is dit een democratische monarchie. En bij het besturen van een samenleving loop je tegen herverdelingsvraagstukken en belangentegenstellingen aan. Misschien kan je zeggen dat de gemeentepolitiek een nette manier is om (potentiele) conflicten op te lossen of te voorkomen.

 

Voor veel mensen gaat de gemeentepolitiek over inhoudelijke vraagstukken: hoe gaat het met je jeugdzorg of waar moet die nieuwe wijk komen.

 

En politiek gaat ook over de vraag op welke manier gaan we het regelen. Welke regels en welke waarden hanteren we hierbij. Politiek gaat over normen en waarden (of soms het gebrek er aan). Politiek gaat over cultuur.

 

De cultuur van een organisatie, of in dit geval van een gemeenteraad, zit niet alleen ín de raadsleden. Het zit er tussenin.

 

“Culture happens in the spaces between people”.

 

En cultuur wordt gemaakt door mensen. In blok 2 ga ik uitgebreid in op cultuur, normen/waarden, ranking, macht, gedrag, etc. Nu gaan we aan de slag met onze eigen politieke integriteit.

Een voorbeeld: cliëntelisme** versus algemeen belang. Vaak ga je als politicus voor één doel of voor één groep de politiek in. Maar politiek gaat vooral om het bepalen wat het algemeen belang is. Het algemeen belang is niet altijd helder, waardoor mensen zich door de politiek in de steek gelaten voelen.

Algemeen belang = nieuwe koop- en/of huur huizen bouwen in verband met de krapte op de huizenmarkt. Maar hoe ga je dan om met mensen die er naast wonen en wiens uitzicht verpest wordt en dat zijn toevallig wel jouw kiezers?

Voorbeeld:
Een nieuwe supermarkt plannen in een woonwijk die aangeprijsd is als rustig en dorps? Wat is dan het algemeen belang?
Nog een voorbeeld:
in een nieuwbouwwijk waar de inwoners zitten te wachten op een nieuwe supermarkt. Hierdoor verliezen andere supermarkten in de gemeente omzet? Wat is nu het algemeen belang?

 

Wie bepaalt er wat er gebeurt?

 

Macht of ranking** is aan de orde van de dag. Kijk maar eens rond in jouw raad. Soms gaat het er heel subtiel aan toe. Bijna niet te zien. En soms worden dingen er met grof geweld doorheen gedrukt. Gewoon, omdat het kan.

Mensen in groepen zijn veel bezig om de pikorde te bepalen. Zeker in politieke organisaties (maar niet alleen daar). Bij het krijgen van macht is het belangrijk dat je de culturele regels van het spel goed beheerst. Des te beter je het spel kunt spelen, des te hoger je ranking.

En de beloning van een hoge ranking is, dat je regels mag bepalen!

Mensen lager in de pikorde hebben er alle belang bij om de regels in hun voordeel te veranderen. Terwijl mensen met een hoge rank er juist belang bij hebben dat alles bij het oude blijft.

Dus het voordeel van hoger op de sociale ladder staan is, dat je meer kunt bepalen.

Indien men een cultuur wil veranderen is het dus belangrijk dat deze verandering (ook) aan de top van een organisatie gebeurt. Mensen bovenin de hierarchie kunnen de cultuur van een organisatie veranderen.

 

 

“wie het hoogst staat in de hiërarchie bepaalt de normen en waarden van een cultuur”

 

 

 

Hoe ziet ranking er uit?

 

Als je net begint als raadslid weet je nog niet hoe de verhoudingen tussen de raadsleden liggen. Je kent de mensen nog niet (goed) en weet nog niet welk gedrag gewenst is en wat absoluut niet door de beugel kan.

Ook weet je niet hoe de relatie is tussen college en raad. En ambtenaren en raad. Dit hangt vooral af van de cultuur in het gemeentehuis. Een aantal onderwerpen die hier belangrijk bij zijn: vertrouwen de verschillende onderdelen elkaar? Hoe belangrijk is het dualisme? En hoe zwak is de oppositie (of hoe sterk is de coalitie)?

Dus de cultuur van de organisatie als geheel bepaalt hoe er met macht omgegaan wordt.

De eerste oefening van deze les gaat hier over.

Over taal?

Taal structureert ons denken. Verschillen overeenkomsten inclusie en buitensluiten.

Over structuur

 

Fysieke ruimte beïnvloedt ons gedrag. Kijk maar eens naar je raadzaal. Raadszaal vaak zo gebouwd om tegenstellingen te benadrukken om zo het debat aan te zwengelen.

Een ronde raadszaal zorgt voor meer gevoel van samen.

Ritme van

 

Onze omgeving bepaalt ons gedrag. We denken vaak dat we vanuit ons eigen ikje handelen, maar niets is minder waar. Ons gedrag wordt gestuurd door onze omgeving.

Gedrag binnen fractie (gelijkgestemden) voelt vaak goed en tussen fracties (andersdenkenden) botst.

Oefening: eerste aanzet tot cultuur…

Probeer antwoord te vinden op de volgende vragen:

hoe gaan raad – college – ambtenaren met elkaar om? Kun je zo bij een ambtenaar op bezoek als raadslid? Of moet dat via wethouder of gemeentesecretaris? Hoe gaan college en raad met elkaar om? Vallen je daar dingen aan op? Wat is de gemiddelde leeftijd van de raad (en de rest van de organisatie)? Hoe is de verhouding man/vrouw? Merk je de invloed hiervan op de cultuur van de raad?
Wie is ‘de baas’ in de raad? wie is de oppositieleider en de coalitieleider en hoe gaan zij met elkaar om? Valt er iemand of een partij echt uit de boot? wat voor opstelling heeft jullie raadszaal? Waar zitten de wethouders, het publiek? Wat zegt dat over jullie cultuur. Past de opstelling bij de cultuur die jij nastreeft?[bfwk_if text=’Hier staan nog veel meer vragen en onderwerpen die je kunt gebruiken voor het beschrijven van de cultuur van je raad.’]

Kortom, probeer een eerste beschrijving te maken van de cultuur van jouw gemeenteraad.

Oefening:

Probeer antwoord te vinden op de volgende vragen:

hoe gaan raad – college – ambtenaren met elkaar om? Kun je zo bij een ambtenaar op bezoek als raadslid? Of moet dat via wethouder of gemeentesecretaris? Hoe gaan college en raad met elkaar om? Vallen je daar dingen aan op? Wat is de gemiddelde leeftijd van de raad (en de rest van de organisatie)? Hoe is de verhouding man/vrouw? Merk je de invloed hiervan op de cultuur van de raad?
Wie is ‘de baas’ in de raad? wie is de oppositieleider en de coalitieleider en hoe gaan zij met elkaar om? Valt er iemand of een partij echt uit de boot?

Kortom, probeer een eerste beschrijving te maken van de cultuur van jouw gemeenteraad.

Oefening:

Bedenk 1 of meer voorbeelden in jouw gemeente waarbij algemeen belang en eigen belang in de knoop kwamen.

En hoe stond jij hier in?

Normen en waarden – een lastig stel.

 

Als we het hebben over onderwerpen als integriteit**, ethiek**, normen** en waarden** hebben we daar vaak bepaalde gedachten bij.

 

* “Waarden en normen zijn truttig en ouderwets”.

* “Het gaat over uitsluiten van mensen”. 

* “Het gaat over andere mensen iets opleggen”.

 

Ik heb best lang getwijfeld of ik met dit onderwerp iets wilde doen in deze training. En het heeft ook best even geduurd voordat ik de goede toon wist te vinden. Toch vind ik dat het één van de meest onderschattende, maar meest belangrijke onderwerpen in de politiek is. Dus besteed ik er aandacht aan.

 

Ik denk dat het goed is om als politicus goed na te denken over jouw eigen handelen. Hoe weeg jij belangen tegen elkaar af? Welke groepen vind jij dat ze jouw steun horen te hebben? Vrouwen? Minderheden? Ondernemers of ZZP’ers?

Wetten en regels zijn er voor om je aan te houden. Maar sommige regels zijn eerlijker en logischer dan anderen. Behoor jij tot de rekkelijken of tot de preciezen: gaat het om de geest van de wet of vind jij dat regels=regels?

De dagelijkse praktijk.

 

Goed politiek bedrijven gaat over o.a. deze 3  onderwerpen:

1. hoe weeg je de belangen van jouw achterban (politieke vrienden, kiezers)  af tegen het algemeen belang? En op welke manier verantwoord je je hierover (zie ook punt 3)?

2. hoe vind je dat je met elkaar (raadsleden onderling, raad/college/ambtenaren, en politicus met inwoners) om hoort te gaan? En moet dit vastgelegd worden? En wat doe je dan als men zich er niet aan houdt?

3. hoe helder en transparant vind jij dat jij moet zijn als politicus? Vind jij dat je verantwoording moet afleggen? Bijvoorbeeld aan je kiezers?

Verwijzing naar Hoe en van voor een raadslid van Dirk Jan Pruim. Is al redelijk oud maar toch nog actueel.

Dat was een link naar een gratis te downloaden versie. Het boek is nieuw niet meer te koop, wel kan je kijken of hij tweedehands op Bol.com te krijgen is.

En er zijn vast ook andere (goede) boeken te koop over wat we allemaal moeten weten als raadslid.

Inhoud Training

- Ken jezelf

1 – Wie ben ik en wat zijn mijn politieke aspiraties.

Ontdek het in het eerste deel van de training. Je doet een aantal oefeningen. Krijgt leesvoer (voor de liefhebber). En socrates himself helpt je op weg.

Een extraatje bij deze les: Politiek kan best veel tijd kosten (en het is verslavend). Als je die tijd niet hebt, hoe kan je dan toch je werk goed doen.

2 – Wat voor politicus ben ik/wil ik zijn

De vraag wat voor soort politicus ben ik en/of wil ik zijn. Daar draait het om in dit deel van de training. Doe de online test om te kijken wat voor politicus je bent en leer waar je uitdagingen liggen.

- Ken je omgeving

3 – Wie is de baas in de raadszaal?

Ken je vrienden en je ‘vijanden’. Met wie heb je te maken, hoe ziet je omgeving eruit en wat heb je hier eigenlijk aan. Na deze lessen zal je omgeving nooit meer hetzelfde zijn.

En hoe zit het met macht, ranking, cultuur en al die zaken waar je mee te maken krijgt als je een groep mensen bij elkaar zet?

Analyseer een raadsvergadering en gebruik daarbij de analysetools die ik voor je heb.

4 – Integere, goede politiek bestaat dat eigenlijk?

Stel dat je de ideale wereld mag ontwerpen, hoe ziet ie er dan uit? En wat heeft dit met politiek te maken? En wat is politiek? En wanneer doe jij het goed?

Ik geef je tips zodat je zelf een politiekmanifest kunt schrijven.

- Communicatie

5 – Met wie communiceer jij eigenlijk en waarom?

Voor wie doe je het eigenlijk allemaal, behalve natuurlijk voor jezelf? En hoe communiceer je dan met die mensen? En welk verhaal vertel je aan wie? En moet dat verhaal een beetje eenduidig zijn?

En welke middelen gebruik je dan om te communiceren?

6 – alles komt samen en nu aan de slag

Oké en nu…… aan de slag. Schrijf jouw verhaal.

Blogs lezen